| Premier
Netanjahoe van Israël en de Palestijnse leider Arafat hebben na onderhandelingen
in Wye Plantation (VS) een akkoord gesloten. Belangrijke aanwezige was
de Amerikaanse president Clinton, die de twee partijen naar de onderhandelingstafel
heeft gesleept. Vooral Netanjahoe heeft veel moeite de eerder gemaakte
afspraken in het vredesproces na te komen. |
Op
vrijdagochtend is de markt in Jeruzalem druk. Veel gelovige Israëli's
bereiden zich dan voor op de sabbat, de joodse rustdag die op vrijdagavond
begint met een uitgebreid familie-eten. 's Ochtends gaan de mensen naar
de markt om inkopen te doen. En uitgerekend op zo'n vrijdagochtend, op
6 november, plegen twee Palestijnen een aanslag op de markt. De bom in
hun auto begon iets te vroeg te ontbranden en te roken. Daardoor konden
de mensen nog vluchten. Achtentwintig mensen raakten gewond. De twee daders
kwamen om.
Het zijn dit soort aanslagen die de joden in Israël zo kwaad en zo bang
maken. En waardoor veel Israëli's zeggen: zolang de terreur van de Palestijnen
niet ophoudt, willen wij geen akkoorden sluiten of naleven. Logisch. Als
je je niet kun veilig voelen, dan wil je niet onderhandelen met je vijanden.
Maar het nare is dat veel Palestijnen net zo kwaad zijn over de terreur.
Die willen eindelijk ook zonder angst kunnen leven, in een land dat ze
zelf mogen besturen.
Oslo-akkoorden
Joden en Palestijnen liggen al jaren in de clinch over wie waar
mag wonen en wie het land mag besturen. Israël houdt sinds 1967 een
aantal gebieden bezet, waar voornamelijk Palestijnen wonen. Het gaat
om de westelijke Jordaanoever en de Gazastrook. Vooral sinds 1980 zijn
in die gebieden veel joodse nederzettingen gebouwd. Iets waar de Palestijnen
zich altijd erg kwaad over hebben gemaakt.
Vijf jaar geleden werd in Oslo een belangrijk akkoord gesloten tussen
de toenmalige premier Rabin van Israël en de Palestijnse leider Arafat.
Israël zou zich in een aantal fasen uit de bezette gebieden terugtrekken.
De Palestijnen zouden dan zelfbestuur krijgen. En uiteindelijk moest
er een Palestijnse staat komen, náást Israël.
Terreur
Maar Rabin werd vermoord en na nieuwe verkiezingen kwam Netanjahoe in
Israël aan de macht. Hij heeft een heel andere politieke mening dan
Rabin. Eigenlijk wil hij niet meer de akkoorden van Oslo uitvoeren.
En daarin wordt hij gesteund door grote groepen streng gelovige joden,
die de bezette gebieden beschouwen als hún gebied, dat God ooit aan
de joden heeft gegeven.
Eigenlijk had dit jaar alles uit de Oslo-akkoorden uitgevoerd moeten
zijn. Maar Israël bezet nog steeds meer dan 60 % van het Palestijnse
gebied. En van zelfbestuur door de Palestijnen is nog nauwelijks sprake,
laat staan van een Palestijnse staat. De vredesonderhandelingen werden
ook voortdurend in de war gestuurd door Palestijnse terreur-acties.
Die worden meestal uitgevoerd door de Hamas, een terreur-organisatie
die het ook niet eens is met de Oslo-akkoorden. De Hamas vindt dat de
Palestijnen niet tevreden moeten zijn met alleen teruggave van de bezette
gebieden. De Hamas wil dat héél Israël verdwijnt. Op die plaats zou
dan een Palestijnse staat moeten komen.
Een
stukje verder
Deze herfst heeft president Clinton van de VS tegen Netanjahoe en Arafat
gezegd: jullie moeten verder onderhandelen. En dat gebeurde ook in Wye
Plantation, vlakbij Washington. Na dagen ruzieën is er uiteindelijk
een nieuw soort akkoord gesloten. Netanjahoe heeft beloofd zijn legers
uit weer een klein stukje van de bezette gebieden weg te halen. En Arafat
heeft beloofd dat hij streng zal optreden tegen terroristen.
Maar een echte vooruitgang in de vredesonderhandelingen is het waarschijnlijk
niet. Veel gelovige Israëli's zijn het er niet mee eens, en dat zijn
wel de mensen met wie Netanjahoe samen moet regeren. De Palestijnen
vinden op hun beurt dat Arafat veel te veel toegeeft aan Israël. En
daar komen dan weer aanslagen van, zoals op 6 november in Jeruzalem.
Israël en de Palestijnen hebben nog een lange weg te gaan. Terecht vraagt
iedereen zich af: zal het wel ooit vrede worden?
Bron:
Marlies Hagers in Blikopener, december 1998
|
